مرکز آموزش اولین دیتا

سیستم عامل چیست؟

0

تعریف سیستم عامل

مجموعه ای از برنامه ها را که موجب راه اندازی و استفاده از کامپیوتر می شوند ” سیستم عامل ” یا Operating System ( OS) گویند.
سیستم عامل بدون شک مهمترین نرم افزار در کامپیوتر است . پس از روشن کردن کامپیوتر اولین نرم افزاری که مشاهده می گردد سیستم عامل بوده و آخرین نرم افزاری که قبل از خاموش کردن کامپیوتر مشاهده خواهد شد، نیز سیستم عامل است . سیستم عامل نرم افزاری است که امکان اجرای تمامی برنامه های کامپیوتری را فراهم می آورد. سیستم عامل با سازماندهی ، مدیریت و کنترل منابع سخت افزاری امکان استفاده بهینه و هدفمند آنها را فراهم می آورد . سیستم عامل فلسفه بودن سخت افزار را بدرستی تفسیر و در این راستا امکانات متعدد و ضروری جهت حیات سایر برنامه های کامپیوتری را فراهم می آورد .

وظایف سیستم عامل

سیستم عامل دو وظیفه (یا هدف) اصلی دارد :
سیستم عامل استفاده از کامپیوتر را ساده می‌سازد . این بدان معناست که مثلاً کاربر یا برنامه نویس بدون درگیر شدن با مسائل سخت افزاری دیسک ها به راحتی فایلی را بر روی دیسک ذخیره و حذف کند . این کار در واقع با به کاربردن دستورات ساده‌ای که فراخوان های سیستمی(System Calls) را صدا می‌زنند انجام پذیرد .
در صورت عدم وجود سیستم عامل کاربرو یا برنامه نویس می‌بایست آشنایی کاملی با سخت افزارهای مختلف کامپیوتر (مثل مانیتور ,فلاپی ,کی برد و غیره) داشته باشد و روتین‌هایی برای خواندن و یا نوشتن آنها به زبانهای سطح پائین بنویسد. از این جنبه به سیستم عامل با عنوان ماشین توسعه یافته (Extended machine) یا ماشین مجازی (Virtual machine) یاد می‌شود که واقعیت سخت افزار را از دید برنامه نویسان مخفی می‌سازد .
وظیفه دوم سیستم عامل مدیریت منابع(Resource Management) می‌باشد, یعنی سیستم عامل باعث استفاده بهینه و سودمند (اقتصادی) از منابع سیستم می‌گردد . منظور از منابع پردازنده‌ها ,حافظه‌ها ,دیسک ها موس ها , چاپگرها , فایلها , پورت ها و غیره هستند. یک سیستم کامپیوتری منابع نرم افزاری و سخت افزاری بسیار دارد که ممکن است در حین اجراء برنامه لازم باشند , سیستم عامل همانند مدیر منابع عمل کرده و آنها را بر حسب نیاز به برنامه‌های مشخصی تخصیص می‌دهد .
سیستم عامل معمولا اولین برنامه‌های است که پس از بوت شدن در حافظه بار می‌شود. پس از بار شدن قسمتی از سیستم عامل بطور دائم در حافظه باقی (Resident)می‌ماند . قسمتهای دیگر با توجه به کاربرد کامپیوتر توسط کاربر از دیسک به حافظه آورده می‌شود.
به قسمت اصلی سیستم عامل که وظایف مهم آن را انجام می‌دهد هسته یا Kernel گفته می‌شود. هسته سیستم عامل برنامه‌ای است که در تمامی اوقات بر روی کامپیوتر در حال اجراست.
سیستم عامل و معماری کامپیوتر اثر زیادی بر روی یکدیگر داشته‌اند . یعنی جهت سهولت کار با سخت افزارهای جدید, سیستم عامل‌ها توسعه یافتند و همچنین در اثنای طراحی سیستم عامل‌ها , مشخص شد که تغییراتی در طراحی سخت افزارمی‌تواند سیستم عامل ها را ساده ترو کارآمدتر سازد .

چگونه یک سیستم عامل عمل می کند

سیستم عامل پردازش های مختلف رایانه را همچون اجرای یک برنامه صفحه گسترده یا دسترسی به اطلاعات از حافظه سیستم کنترل می کند . یکی از مهمترین پردازش ها، فرامین مفسری یا تک خطی است که کاربر را قادر می سازد با رایانه ارتباط برقرار کند . برخی از فرامین مفسری در محیط متنی است و می بایست تایپ شوند و یا با انتخاب کلیدهای توابع بر روی صفحه کلید اجرا می شوند. فرامین دیگر به صورت گرافیکی قابل اجرا هستند و کاربر با انتخاب و کلیک کردن بر روی آن می تواند آن را اجرا کند. این فرامین توسط یک نقش گرافیکی (ICON) شناسایی می شوند . کاربران غیرحرفه ای محیط های گرافیکی را راحت تر استفاده می کنند اما بسیاری از متخصصین از فرامین متنی استفاده می کنند .

پست های مرتبط

انواع سیستم های عامل

  1. یونیکس
  2. لینوکس
  3. سولاریس
  4. بی اس دی
  5. داس
  6. مک او اس
  7. ام وی اس
  8. ویلز
  9. ویندوز ۱۰
  10. ویندوز فون
  11. پالم
  12. سیمبیان
  13. آندروئید
  14. تایزن
  15. بلک بری

انواع سیستم عامل از نظر کارکرد :

  1.  سیستم عامل تک برنامه ای : Single Program
    برخی از کامپیوتر ها میتوانند در یک لحظه فقط به پردازش یک برنامه بپردازند . سیستم عامل های این نوع کامپیوترها می توانند برنامه را بارگذاری و اجرا کنند و یا اطلاعات را به دستگاه جانبی بفرستند یا از آن دریافت کنند و دستورات مخصوص خود را به اجرا درآورند .
    سیستم عامل های موجود بر روی بیشتر میکرو کامپیوترها ازاین نوع هستند لذا این نوع کامپیوترها قادر به اجرای چند برنامه به طورهمزمان یا انجام کاری دیگر علاوه بر پردازش یک برنامه نیستند .مانند MS-DOS
  2.  سیستم عامل های چند برنامه ای : Multi Programming
    برای جلوگیری از تلف شدن وقت واحد پردازشگر این سیستم های عامل طوری طراحی شده اند که می توانند اجرای چند برنامه را به طور همزمان بر عهده بگیرند . انجام این کار بدبن صورت است که در هر لحظه چند برنامه در داخل حافظه موجود هستند به هر کدام از این برنامه ها در مرحله اجرای خاص خود قرار دارند .این برنامه ها به صورت قسمت قسمت مطابق با احتیاجات ورودی و خروجی خود پردازش می شوند .
    می توان برای پردازش برنامه ها اولویت هائی را نیز در نظز گرفت در این حالت برنامه هایی که دارای اولویت برای اجرا هستند زود تر از دیگر برنامه ها پردازش خواهند شد به عبارت دیگر اجرای این برنامه ها بر برنامه های دیگری که دارای اولویت نیستند تقدم خواهند داشت . کاربر میتواند بنا به میل خود ترتیب پردازش برنامه ها را تغییر دهد یا برای اجرای برنامه ها اولویت قائل شوند .سیتم عامل لینوکس ویا و Windows2000 مثال هایی از این دسته اند .
  3.  سیستم عاملهای چند پردازنده ای(Multi Proccesor) :
    در سیستم عامل های چند پردازنده ای چندین پردازنده همزمان در حال اجرا بر روی یک سیستم قرار می گیرد و چندین برنابه با چندینCPU در حال اجرا قرار می گیرد، در سیستم عاملهای چند پردازنده ای همه ی پردازنده ها از منابع مشترکی استفاده می کنند .

مزایای سیستم عامل های چند پردازنده ای :

  1. زیاد شدن توان عملیاتی (throghtput) :تعداد کار انجام شده در یک واحد زمانی بدین معنی که حداقل تهداد کارها انجام شده افزایش پیدا می کند.
    با افزایش تعداد پردازنده توان عملیاتی افزایش پیدا نخواهد کرد بلکه چیزی کتر از توان خود پردازنده می باشد.
    سیستم عاملهای چند پردازنده ای دو دسته نیز می باشند:
    الف) متقارن (SNP)   |   ب) نامتقارن (Amp)
    سیستم عامل های متقارن :
    این نوع سیستم عامل همزمان بر روی چند پردازنده در حال اجرا می باشد.
    سیستم عامل های متقارن قابل حمل نیز می باشند.
    سیستم عاملهای نامتقارن :
    این نوع سیستم عامل بر روی یک پردازنده اجرا می شود و بقیه سیستم عاملها وظایف سیستم عامل را انجام می دهند.
    سیستم عاملهای متقارن بهتر از سیستم عامل های نامتقارن می باشند.
    سیستم عامل خود یک پردازش سنگین نیز می باشد و اگر فقط بر روی یک سیستم عامل در حال اجرا باشد بار سنگینی بر روی آن پردازنده نیز قرار گرفته می شود در حالی که بقیه پردازنده ها تقریبا بی کارند.
    در سیستم عامل های نا کمتقارن اگر پردازنده سیستم عامل خراب شود کار عملیاتی سیستم دچار مختل می شود.
  2. تحمل خطا ( Fault Tolerant)
  3. صرفه جویی در هزینه ها :
    همزمان با افزایش توان عملیاتی بون صرف هزینه اضافی کارهای سیستم افزایش پیدا می کند.
  4. سیستم عامل برای سیستم هایی با چند استفاده کننده : Multi User
    کامپیوتر هایی که چند ترمینال ورودی و خروجی مستقل دارند وسیله خوبی برای سرویس دهی به کاربران متعدد هستند . به دلیل اینکه پردازشگر این نوع کامپیوتر ها کار خود را با سرعت زیادی انجام میدهد کاربرهرترمینال فکر میکند که کامپیوتر فقط در حال انجام عملیات مربوط به آن ترمینال است در صورتی که حقیقت غیرازاین است .
    سیستم عامل های این نوع کامپیوتر ها کل مسائل مربوط به حافظه و واحد های ذخیره هر ترمینال را تحت کنترل خود دارند . مانند یونیکس یا VMS در رایانه های Main Frame نکته مهم در تفکیک سیستم عامل های چند کاربره واقعی با سیستم عامل های تک کاربره تحت شبکه مانند Novell Netware یا Windows Server  می باشند .
  5. سیستم عامل برای سیستم هایی با پردازش توزیعی : Distributed Processing
    با ظهور و ایجاد شبکه های کامپیوتری متشکل از چند ریز کامپیوتر ارزان قیمت متصل شده به یکدیگر هم بسیاری از محدودیت های ریز کامپیوتر ها حل شده و هم از محبوبیت کامپیوتر های بزرگ گران قیمت کاسته شد سیستم عامل هایی وجود دارند که کامپیوتر های متصل شده به شبکه را تحت کنترل و نظارت خود در می آورند .
  6. سیستم عامل بلادرنگ Real Time Operating System :
    از این نوع سیستم های عامل برای کنترل ماشین آلات صنعتی ، تجهیزات علمی و سیستم های صنعتی استفاده می گردد . یک سیستم عامل بلادرنگ دارای امکانات محدود در رابطه با بخش رابط کاربر و برنامه های کاربردی مختص کاربران می باشند . یکی از بخش های مهم این نوع سیستم های عامل ، مدیریت منابع موجود کامپیوتری به گونه ای است که یک عملیات خاص در زمانی که می بایست ، اجراء خواهند شد .

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد .